Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Pracownik ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisów Kodeksu pracy, jeżeli wyrządzenie szkody pracodawcy pozostaje w związku przyczynowym z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. W artykule zostały przedstawione podstawy prawne oraz obowiązki stron stosunku pracy przy odpowiedzialności materialnej.

Przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) przewidują trzy sytuacje, w których powstaje odpowiedzialność materialna pracownika:

  • szkody wyrządzonej z winy nieumyślnej,

  • szkody wyrządzonej z winy umyślnej (art. 114 k.p.) lub

  • szkody powstałej wskutek niewyliczenia się pracownika z mienia powierzonego z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 k.p.).

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną na zasadach określonych przepisami k.p. (art. 114–122 k.p.). Zostanie on pociągnięty do odpowiedzialności jeśli zaistnieją łącznie następujące przesłanki:

  • powstanie szkody w majątku pracodawcy,

  • wina pracownika,

  • niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków pracowniczych,

  • normalny (adekwatny) związek przyczynowy między działaniem pracownika a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków pracowniczych.

Brak któregokolwiek z tych elementów nie pozwala na obciążenie pracownika odpowiedzialnością materialną.

Pracodawca musi wykazać wszystkie okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody (art. 116 k.p.). Oznacza to, że jego obowiązkiem jest udowodnienie, że poniósł określony uszczerbek majątkowy, który był rezultatem i normalnym następstwem bezprawnego zachowania danego pracownika lub pracowników. Dodatkowo powinien wykazać, że powstała szkoda wynikła z zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania konkretnych obowiązków pracowniczych.

Przepisy k.p. nie wskazują, w jaki sposób pracodawca ma określić winę pracownika i powstałą z tego tytułu szkodę. Dlatego też pracodawca może udowadniać przesłanki odpowiedzialności pracownika wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w przepisach ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, do których należą: dokumenty (art. 244–250), zeznania świadków (art. 258–277), opinie biegłych (art. 278–291), oględziny (art. 292–298), przesłuchanie stron (art. 299–304), inne środki dowodowe (art. 305–309).

Powstanie szkody

Szkoda w mieniu pracodawcy to rzeczywista strata, jaką poniósł, to znaczy faktyczny uszczerbek w majątku, ustalony według kosztów przez niego poniesionych, stanowiący różnicę między wartością mienia pracodawcy przed wyrządzeniem szkody a tym po jej wyrządzeniu.

Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego ona wynikła (art. 115 k.p.). Oznacza to, że nie będzie on musiał rekompensować korzyści, które pracodawca mógłby osiągnąć, gdyby pracownik nie spowodował szkody, ponieważ spodziewane korzyści nie stanowią straty rzeczywistej.

Wina pracownika

Kolejnym niezbędnym elementem odpowiedzialności materialnej pracownika jest wina, która musi towarzyszyć zachowaniu pracownika, w wyniku którego powstała szkoda.

Wina pracownika może być umyślna lub nieumyślna. Nie ma to znaczenia w kwestii odpowiedzialności - za szkodę wyrządzoną pracodawcy pracownik odpowiada w każdym przypadku.

Rozróżnienie rodzaju winy ma istotne znaczenie dla samego zakresu odpowiedzialności. Przy winie:

  • nieumyślnej – wysokość odszkodowania jest, co do zasady, ograniczona do kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika i obejmuje jedynie rzeczywiste straty pracodawcy (art. 119 k.p.),

  • umyślnej – sprawca odpowiada w pełnej wysokości spowodowanych strat (art. 122 k.p.).

Związek przyczynowy między szkodą a naruszeniem obowiązków przez pracownika

Podstawą materialnej odpowiedzialności pracownika za szkodę w mieniu pracodawcy jest związek pomiędzy szkodą a naruszeniem obowiązków pracowniczych.

O naruszeniu obowiązków mówimy wtedy, gdy pracownik nienależycie wykonuje powierzone mu zadania lub gdy nie podejmuje działania, mimo że powinien to zrobić. Dotyczy to zarówno ogólnych obowiązków pracowniczych, wynikających z przepisów k.p., jak i szczególnych. Aby doszło do materialnej odpowiedzialność pracownika, wyrządzona szkoda musi być następstwem zachowania pracownika polegającego na niewykonaniu lub na nienależytym wykonaniu ciążących na nim obowiązków.

Pracownik ponosi odpowiedzialność tylko za taką szkodę, która jest naturalnym skutkiem danego zachowania, czyli za to, co w sposób naturalny wiąże się z jego działaniem lub zaniechaniem (art. 115 k.p.). Nie ponosi natomiast odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia (art. 117 k.p.).

Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, a w szczególności – nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.

W przypadku, gdy zachowanie pracodawcy przyczyniło się w jakikolwiek sposób do powstania zaistniałej szkody, odpowiedzialność pracownika za powstałą szkodę ogranicza się jedynie w granicach przyczynienia się do jej powstania lub do jej powiększenia.

Jeśli pracownik przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyrządzi szkodę osobie trzeciej, obowiązek jej naprawienia spoczywa na pracodawcy. Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność materialną (art. 120 k.p.).

Osobista odpowiedzialność pracownika wobec osoby trzeciej jest wyłączona, gdy pracownik wyrządził szkodę przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Jeżeli wyrządzenie szkody przez pracownika osobie trzeciej następuje obok wykonywania obowiązków pracowniczych i nie pozostaje w związku z ich wykonywaniem, to pracownik odpowiada za tę szkodę na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Naprawienie szkody

Odpowiedzialność materialna pracownika sprowadza się do obowiązku naprawienia szkody majątkowej powstałej w mieniu pracoda...

To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę