Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Koronowirus – zmiany w przepisach ważne dla pracowników i pracodawców

Artykuły | 1 kwietnia 2020 | NR 28
113

Rozprzestrzenianie się koronowirusa i negatywne skutki ekonomiczne wynikające z zaistniałej sytuacji spowodowały konieczność wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach. Wprowadzenie rozwiązań prawnych zaproponowanych w ustawie z 20 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw ma na celu wprowadzenie działań osłonowych mających na celu zmniejszenie strat, jakie ponoszą przedsiębiorcy i pracownicy w czasie epidemii.

W momencie oddawania numeru do druku trwały jeszcze prace sejmowe nad projektem ustawy, dlatego w materiale zostały opisane zmiany zaproponowane w druku sejmowym nr 299.

Ochrona miejsc pracy 

Każdy pracodawca, a więc osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną oraz wspólnicy spółki cywilnej, może zwrócić się z wnioskiem o:

  • przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy.
  • wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.

Ważne

Przedsiębiorcy dodatkowo przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od przyznanych świadczeń, o których mowa wyżej.

Oczywiście zaproponowane rozwiązania dotyczą tylko części przedsiębiorców. By móc skorzystać z nich skorzystać pracodawca nie może przede wszystkim zalegać z regulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy, z wyjątkiem przypadku gdy: 
a) zadłużony przedsiębiorca zawarł umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo 
b) zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy powstało w okresie spadku obrotów gospodarczych, a przedsiębiorca dołączył do wniosku o przyznanie świadczeń plan spłaty zadłużenia uprawdopodabniający poprawę swojej kondycji finansowej i pełną spłatę zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy, wraz z kopią wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty należności z tytułu tych składek lub o odroczenie płatności tych składek. Nie mogą wobec niego zachodzić również przesłanki do ogłoszenia upadłości.
Co istotne niezaleganie z daninami publicznymi (tj. podatkami, składkami ZUS) dotyczy okresu do końca III kwartału 2019 r. 

Przykład
Spółka z o.o. wskutek ogłoszenia stanu epidemii na terenie Polski musiała znacznie ograniczyć produkcję i w związku z tym zanotowała znaczny spadek obrotów. Mimo, że w grudniu 2019 r. nie zapłaciła  składek na ubezpieczenia społeczne za pracowników, może obecnie złożyć wniosek o dofinansowanie części wynagrodzeń dla pracowników. 

Trzeba pamiętać, że dofinansowanie do wynagrodzenia nie ogranicza się jedynie do osób, które pozostają w stosunku pracy, ale także do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osób które wykonują pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. 
Świadczenia te przysługują w okresach przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy. 
 

Ważne

Przestój ekonomiczny to okres niewykonywania pracy przez pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika pozostającego w gotowości do pracy. Obniżony wymiar czasu pracy oznacza obniżony przez przedsiębiorcę wymiar czasu pracy pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika, jednak nie więcej niż do połowy wymiaru czasu pracy. 


Przestój ekonomiczny 

Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, nie niższe jednak niż 2600 zł brutto, ale przy uwzględnieniu wymiaru czasu pracy. Zatem gdy pracownik świadczył pracę w wymiarze 1/2 etatu, to minimalne wynagrodzenie za przestój nie może być mniejsze niż 1300 zł brutto.
Wynagrodzenie za przestój jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. 
 

Ważne

Pracodawcy nie przysługuje dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek, było wyższe niż 15 681 zł.  


Przedsiębiorca, który zanotował mniejsze obroty może obniżyć wymiar czasu pracy o 20%, ale nie więcej niż do 0,5 etatu. Należy pamiętać, że wynagrodzenie w tym przypadku nie może być niższe niż 2600 z brutto, gdy pracownik jest zatrudniony na pełen etat. 
Jednak nie każdy spadek obrotów upoważnia do skorzystania z dofinansowania wynagrodzenia dla pracowników. Ustawodawca będzie wspierać finansowo wyłącznie pracodawców, u których spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym jest:

  • nie mniejszy niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających po 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego, lub 
  • nie mniejszy niż 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego.

Wynagrodzenie za obniżenie czasu pracy jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy tego wynagrodzenia, jednak w kwocie nie większej niż 2079,43 zł, czyli 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2019 r. wynosi 5189,58 zł. 
Podobnie, jak przy obniżeniu wynagrodzenia, dofinansowanie wynagrodzenia związanego z obniżeniem czasu pracy nie przysługuje, jeżeli pracownik zarabiał miesięcznie więcej niż 15 681 zł (tj. 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2020 r. wynoszącego 5227 zł). Generalnie warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy powinny być określone w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. 
Zawarcie tego porozumienia (uzgodnienia jego treści) obywa się albo z organizacjami związkowymi, organizacja związkową albo przedstawicielami pracowników. Jest to  zależności  od tego czy pracownicy są zrzeszeni, a zrzeszająca ich organizacja związkowa reprezentuje co najmniej 5% ogółu zatrudnionych.
W zakładzie, gdzie nie działają związki zawodowe, a dodatkowo  cześć pracowników nie jest obecna, to wystarczającym jest uzgodnienie porozumienia z reprezentacja pracowników, którzy zostali wybrani uprzednio dla innych celów, np. związanych z wyborem instytucji prowadzącej PPK. 

Przykład
U pracodawcy działają trzy organizacja związkowe, ale tylko jedna zrzesza więcej niż 5% załogi. W związku z tym treść porozumienia z zakładowymi organizacjami związkowymi w czasie przestoju związanego z pandemią musi on skonsultować tylko z tą jedną organizacją. 

W innych przypadkach zmiany dotyczące okresu ekonomicznego lub obniżonego czasu pracy mogą być wprowadzone w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy. Pracodawca musi w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia  przekazać  kopię porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.
W porozumieniu, o którym mowa wcześniej, określa się co najmniej:

  • grupy zawodowe objęte przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy;
  • obniżony wymiar czasu pracy obowiązujący pracowników;
  • okres, przez jaki obowiązują rozwiązania dotyczące przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.
     

Ważne

Wprowadzenie przestoju lub ograniczenia wymiaru czasu pracy nie jest tożsame z wypowiedzeniem zmieniającym umowę o pracę. Nie stosuje się tutaj art. 42 § 1-3 Kodeksu pracy.  

 

Dofinansowanie do wynagrodzeń i składek ZUS dla pracowników przysługują pracodawcy przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące do złożenia wniosku.  
Wnioski o pomoc na dofinansowaniem i miejsc pracy związanych z zaistniałą sytuacją należy kierować do wojewódzkich urzędów pracy.

Pracownicy handlu 

Na mocy art. 15i „specustawy” dozwolone jest rozładowywanie, przyjmowanie i ekspozycja towarów pierwszej potrzeby w niedziele przez otwarte w okresie epidemii placówki handlowe (m.in. sklepy spożywcze, apteki, drogerie) oraz powierzania w tych dniach pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania takich czynności. Nie oznacza to, że w niedzielę będzie można sprzedawać towary pierwszej potrzeby konsumentom. Tutaj chodzi wyłącznie o czynności ułatwiające zaopatrzenie sklepów. Praca w tym trybie nie jest dozwolona, gdy w niedzielę przypada święto, np. Niedziela Wielkanocna.
 

Ważne

Praca w niedziele dozwolona jest przez okres epidemii i 30 dni po niej.


Badania wstępne 

W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc od 25 marca 2020 r. zawiesza się wykonywanie obowiązkowych badań lekarskich zarówno wstępnych, jak i okresowych pracowników do których stosuje się Kodeks pracy. 
Natomiast w przypadku kierowców wykonujących przewozy drogowe oraz maszynistów transportu kolejowego ustawa wprowadziła zawieszenie konieczności przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych.
Trzeba pamiętać, ze obowiązek przeprowadzania badań zdrowotnych jest tylko zawieszony, zatem po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pracodawca i pracownik muszą niezwłocznie wykonać badania, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu. 
Jeżeli po powrocie do normalnych warunków epidemiologicznych dostęp do lekarzy medycyny pracy byłby ograniczony, wówczas orzeczenie takie będzie mógł wydać inny lekarz – jednak będzie ono tylko tymczasowe i będzie mogło być wykorzystywane w przypadkach niecierpiących zwłoki. Takie sformułowanie nie jest przypadkowe, ponieważ orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, albo stanu epidemii.
 

Ważne

Orzeczenia lekarskie wydane w ramach badań lekarskich, przeprowadzonych na podstawie przepisów, których ważność upłynęła po 7 marca 2020 r. zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.


Przyuczenie do zawodu 

W okresie czasowego ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty wprowadzonego na podstawie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 30b ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe pracodawca musi zwolnić młodocianego pracownika odbywającego przygotowanie zawodowe z obowiązku świadczenia pracy.
Jeżeli pracodawca wypłaci wynagrodzenia dla takiego pracownika za ten okres, wówczas zachowuje prawo do jego refundacji, jeśli wcześniej zawarł umowę w ramach Ochotniczych Hufców Pracy. 

Zmiana czasu pracy w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa 

W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo epidemii pracodawca może, na czas oznaczony nie dłuższy niż do czasu odwołania tego stanu:
zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa, stacji lub urzędu;
polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.
Takie rozwiązanie ma jednak ograniczony zakres obowiązywania, ponieważ może z niego skorzystać pracodawca zatrudniający pracowników:

  1. w przedsiębiorstwie wchodzących w skład infrastruktury krytycznej, tzn. prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu:
    – zaopatrzenia w energię, surowce energetyczne i paliwa,
    – sieci teleinformatycznych,
    – zaopatrzenia w wodę,
    – transportowe,
    – produkcji, składowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwórczych, w tym rurociągi substancji niebezpieczn...
To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę