Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Najbliższe niedziele handlowe to 5 i 26 kwietnia. Jest ich łącznie tylko siedem w 2020 r. Ale sklepy internetowe, stacje paliw czy piekarnie, które znajdują się w katalogu 32 wyjątków, mogą sprzedawać swoje towary bez względu na to ograniczenie. I to przy pomocy osób zatrudnionych na umowach o pracę i cywilnoprawnych.

Są dwa rodzaje wyłączeń od obowiązującego od 1 stycznia 2020 r. całkowitego zakazu handlu i powierzania pracy na podstawie stosunków pracy i cywilnoprawnych w niedziele i święta, który był stopniowo wprowadzany od 1 marca 2018 r. Pierwszy obejmuje konkretne niedziele wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (dalej: ustawa o zakazie handlu). 
Drugi to lista 32 placówek handlowych wskazanych w art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie handlu. Placówki z tej drugiej grupy mogą być również otwarte w dowolnych godzinach w wigilijny czwartek 24 grudnia 2020 r. oraz w Wielką Sobotę 11 kwietnia 2020 r. Nie dotyczy ich obowiązek zamknięcia punktu sprzedażowego o godz. 14.00, przewidziany w art. 8 ustawy o zakazie handlu. Te placówki, które muszą skrócić handel i czas pracy w Wigilię i Wielką Sobotę, nie mogą z tego powodu pozbawić pracowników wynagrodzenia. Są zobligowane wypłacić je za czas nieprzepracowany w wysokości ustalonej według zasad obowiązujących przy liczeniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy (art. 9 ustawy o zakazie handlu). 

Potrzebne definicje

Ustawa o zakazie handlu musi być przestrzegana przez przedsiębiorców w rozumieniu prawa przedsiębiorców. Taki obowiązek spoczywa zatem na wykonujących działalność gospodarczą: osobach fizycznych, osobach prawnych lub jednostkach organizacyjnych bez osobowości prawnej (wyposażonych w zdolność prawną), a także wspólnikach spółek cywilnych (art. 4 ust. 1–2 prawa przedsiębiorców). Oni mogą też korzystać z wyjątków od zakazu handlu, przy czym przy ich stosowaniu szczególne znaczenie mają definicje. 
Na gruncie ustawy o zakazie handlu placówką handlową jest obiekt, w którym jest prowadzony handel (proces sprzedaży, w którym dochodzi do wymiany towaru na środki pieniężne) oraz są wykonywane czynności związane z handlem (w tym magazynowanie i inwentaryzacja), a praca jest świadczona przez pracowników i zatrudnionych. Są to w szczególności: sklep, stoisko, stragan, hurtownia, skład węgla, skład materiałów budowlanych, dom towarowy, dom wysyłkowy, biuro zbytu (art. 3 pkt 1–3 ustawy o zakazie handlu). 
We wspólnym stanowisku Głównego Inspektoratu Pracy oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dostępne pod adresem: https://archiwum.mpips.gov.pl/prawo–pracy/handel–w–niedziele/, dalej wspólne stanowisko GIP i MRPiPS) zapisano, że przedsiębiorca nie musi prowadzić handlu i wykonywać czynności z nim związanych w jednej placówce handlowej, lecz może je rozłożyć na kilka obiektów. Obie instytucje podkreśliły jednak, że taka organizacja działalności nie powoduje automatycznego wyłączenia od zakazu handlu w niedziele i zatrudniania do tego osób na umowy o pracę i cywilnoprawne. 
 

Ważne

Do czynności bezpośrednio związanych z handlem należą działania konieczne do dokonania sprzedaży (m.in. przyjmowanie zamówień, ekspozycja towaru i pakowanie), a także przygotowanie placówki handlowej do otwarcia (np. rozdział gotówki, odprawy pracowników) i jej zamknięcie (np. rozliczenie utargu). 


Pracownikiem – w myśl art. 3 pkt 4 ustawy o zakazie handlu – jest osoba zatrudniona w placówce handlowej, zgodnie z kodeksem pracy (na każdej podstawie prawnej wymienionej w art. 2 tego aktu prawnego), a także osoba skierowana do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę, według przepisów o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Z kolei zatrudniony to osoba fizyczna wykonująca pracę (w tym tymczasową) na podstawie umowy cywilnoprawnej (art. 3 pkt 5 ustawy o zakazie handlu). 
Natomiast przez wykonywanie pracy w handlu oraz wykonywanie czynności związanych z handlem w niedziele i święta w placówkach handlowych należy rozumieć wykonywanie takiej pracy lub takich czynności przez pracownika lub zatrudnionego w okresie 24 kolejnych godzin przypadających odpowiednio między godziną 2400 w sobotę a godziną 2400 w niedzielę, i między godziną 2400 w dniu bezpośrednio poprzedzającym święto a godziną 2400 w święto. Tak stanowi art. 3 pkt 7 ustawy o zakazie handlu. GIP i MRPiPS we wspólnym stanowisku zwracają uwagę, że przepis ten nie upoważnia pracodawcy do modyfikowania tego okresu i wyznaczania innych godzin rozpoczęcia i zakończenia niedzieli i święta. Nie wymaga także zmiany regulaminu pracy w tym zakresie. 
 

Ważne

Zakazane jest powierzanie wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem nieodpłatnie w placówkach handlowych w niedziele i święta, a także w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy (art. 4 ustawy o zakazie handlu).


Ustawowe niedziele handlowe

Dzięki art. 7 ustawy o zakazie handlu w 2020 r. będzie siedem niedziel handlowych. W myśl tego przepisu, zakaz handlu i powierzania pracy pracownikom oraz zatrudnionym przez placówki handlowe nie dotyczy:

  • kolejnych dwóch niedziel poprzedzających pierwszy dzień Bożego Narodzenia, czyli 13 i 20 grudnia 2020 r.,
  • niedzieli bezpośrednio poprzedzającej pierwszy dzień Wielkiej Nocy, czyli 5 kwietnia 2020 r.,
  • ostatniej niedzieli stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, tj. 26 stycznia, 26 kwietnia, 28 czerwca i 30 sierpnia.
     

Ważne

Ostatnia niedziela stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia nie może pokrywać się ze świętami. Gdyby to nastąpiło, placówki handlowe muszą pozostać zamknięte. 


Z art. 7 ust. 2 w związku art. 5 i art. 3 pkt 6 ustawy o zakazie handlu wynika, że w dni świąteczne, wskazane w art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, handel jest zabroniony. Jego prowadzenie i zatrudnianie w tym celu osób na umowach o pracę i cywilnoprawnych jest dozwolone jedynie w warunkach przewidzianych w art. 6 ustawy o zakazie handlu.

Zamknięta lista wyłączeń

W sumie 32 przypadki obejmuje lista wyłączeń zamieszczona w art. 6 ustawy o zakazie handlu. Ta placówka, która się w niej mieści ma prawo handlować i zatrudniać do tego pracowników i osoby na umowach cywilnoprawnych w każdą niedzielę i święto 2020 r. Można je podzielić na kilka kategorii – patrz tabela na str. 10. 
W kilku przypadkach pojawia się wymóg prowadzenia przeważającej działalności w danej dziedzinie, np. gastronomicznej. W każdym z nich należy przez to rozumieć działalność wskazaną we wniosku o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) jako przeważającą. We wspólnym stanowisku GIP i MRPiPS podkreślili, że Inspektor pracy oceniając rodzaj przeważającej działalności gospodarczej może poprzestać na informacji z rejestru, a w razie wątpliwości zażądać do wglądu wniosku o wpis. W przypadku stwierdzenia podczas kontroli, że dany rodzaj działalności wynikający z wpisu do rejestru w ogóle nie jest wykonywany w danej placówce, podmiot nie może korzystać z wyłączenia. Zatem przeważająca działalność powinna być faktycznie prowadzona w placówce handlowej i pokrywać się z danymi z rejestru.

Przykład
Przedsiębiorca (spółka jawna) zajmował się najpierw działalnością, w której przeważającą działalnością była sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych (w PKD: 47.11.Z). Następnie zmienił rodzaj przeważającej działalności na restauracje i inne placówki gastronomiczne (w PKD: 65.10.A). Od dnia zmiany umowy spółki w tym zakresie może prowadzić handel w niedziele i święta oraz powierzać pracę pracownikom i zatrudnionym z uwagi na wyłączenie wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 29 ustawy o zakazie handlu, czyli z uwagi na przeważającą działalność gastronomiczną. Data wpisu tej działalności jako przeważającej do REGON i Krajowego Rejestru Sądowego nie ma tu znaczenia, ponieważ ma charakter deklaratoryjny (por. wyrok SR w Giżycku z 30 października 2018 r., sygn. akt V W 76/18).
 

Ważne

„Przeważająca działalność”, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o zakazie handlu, to działalność dotycząca handlu łącznie prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych, jak i taka działalność, która za swój przedmiot ma tylko jeden ze wskazanych w tym przepisie asortyment (por. uchwała Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I KZP 13/18, OSNKW 2019/1/1).


 

Tabela 1. Placówki handlowe, które mogą handlować w niedziele i święta
Rodzaj lub sfera działalności Typ lub lokalizacja placówki handlowej
Ochrona zdrowia i życia ludzi i zwierząt Apteki i punkty apteczne
Hurtownie farmaceutyczne...
To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę


Jeśli jesteś Prenumeratorem, zaloguj się, aby przeczytać artykuł w całości.