Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Pracodawca może przyjąć do pracy osobę między 15 a 18 rokiem życia, ale wyłącznie na warunkach ustawowych. Żeby powierzyć jej wykonywanie zadań przez 8 godzin dziennie, musi poczekać do jej 16 urodzin. A kiedy może zawrzeć umowę z dzieckiem, które nie skończyło 15 lat?

Ważne: Pracodawca może zawrzeć z młodocianym terminową umowę na co najmniej czas kształcenia, jeśli w celu nauki zawodu zatrudnia większą liczbę takich osób niż wynika to jego potrzeb (§ 9 w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia o przygotowaniu zawodowym).

Po obniżeniu wieku młodocianego od 1 września 2018 r. powstało zamieszanie. Od tego dnia młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy (dalej: k.p.) jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat (art. 190 § 1 k.p. w brzmieniu nadanym art. 2 ustawy z 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Tyle że w części kodeksowych przepisów oraz jego aktów wykonawczych nadal pozostała poprzednia granica wiekowa – 16 lat. Resort pracy początkowo nie widział w tym problemu, ale ostatecznie zdecydował o przeprowadzeniu nowelizacji na mocy art. 4 ustawy z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych ustaw (dalej ustawa zmieniająca z 2018 r.). W efekcie kilka wątpliwości zostało rozwianych wraz z jej wejściem w życie, czyli od 1 grudnia 2018 r. Tego dnia przestało też obowiązywać rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 5 grudnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum (dalej: rozporządzenie o zatrudnieniu osób niemających 16 lat).

Został bowiem uchylony art. 191 § 5 k.p. stanowiący podstawę jego wydania, a wyjątki od zakazu przyjmowania do pracy dzieci poniżej 15 roku życia zostały umieszczone w Kodeksie pracy. Te zmiany nie usunęły jednak całkowicie z porządku prawnego limitu 16 lat przy zatrudnianiu młodocianych, dlatego też pracodawca musi być uważny.

 

Ważne: Pracodawcy, który naruszy zasady zatrudniania młodocianych grozi grzywna od 1000 zł do 30 000 zł (art. 281 pkt 5 k.p.).

 

Zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego

Przygotowanie zawodowe jest podstawowym celem zatrudniania osoby między 15 a 18 rokiem życia, która nie posiada kwalifikacji zawodowych. Może być realizowane na dwa sposoby: nauki zawodu (zasadniczo do 36 miesięcy) i przyuczenia do wykonywania określonej pracy (zasadniczo od 3 do 6 miesięcy). W obu przypadkach powinna być zawarta umowa o pracę na czas nieokreślony, według ogólnych zasad kodeksowych o umowach o pracę na czas nieokreślony, z tym że musi się w niej znaleźć:

  • rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),

  • czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,

  • sposób dokształcania teoretycznego (branżowa szkoły I stopnia, ośrodek dokształcania i doskonalenia zawodowego lub dokształcanie teoretyczne we własnym zakresie pracodawcy,

  • wysokość wynagrodzenia, która zależy od rodzaju przygotowania zawodowego.

Tak nakazują art. 191 § 1–2, art. 194–195 i art. 206 k.p. oraz § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (dalej: rozporządzenie o przygotowaniu zawodowym). Z kolei § 3a rozporządzenia o przygotowaniu zawodowym zobowiązuje pracodawcę do poinformowania o zawarciu umowy w celu przygotowania zawodowego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, a jeśli jest rzemieślnikiem – również izbę rzemieślniczą.

Warto jeszcze wrócić uwagę na wyrok SA w Gdańsku z 11 stycznia 2016 r. (sygn. akt III AUa 1249/15). Sąd uznał tu, że Z przepisów art. 194–196 k.p. wynika, że umowy o pracę z młodocianymi w celu przygotowania zawodowego mogą być zawierane wyłącznie na czas nieokreślony. Określenie w takich umowach, stosownie do art. 195 § 1 pkt 2 k.p., czasu trwania przygotowania zawodowego nie powoduje, iż umowy te należy traktować jak umowy na czas określony, wygasające z momentem odbycia przygotowania zawodowego.

 

Ważne: Pracodawca może zawrzeć z młodocianym terminową umowę na co najmniej czas kształcenia, jeśli w celu nauki zawodu zatrudnia większą liczbę takich osób niż wynika to jego potrzeb (§ 9 w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia o przygotowaniu zawodowym).

Zasady dotyczące stosunku pracy nawiązanego w celu przygotowania zawodowego w odniesieniu do wieku młodocianego

 

Stosowane wobec młodocianego w wieku 15–18 lat

Rodzaj zasady

Treść zasady

Uwagi

 Ogólne warunki

zatrudnienia

(art. 191 § 1 k.p.)               

 

–  Ukończenie ośmioletniej szkoły podstawowej

–  Przedstawienie świadectwa lekarskiego, które stwierdza, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu     

 Do 1 września 2017 r. konieczne było ukończenie gimnazjum

 Badania profilaktyczne

(art. 201 k.p.)                    

–  Kierowanie młodocianego na badania wstępne przed przyjęciem do pracy oraz badania okresowe i kontrolne  w trakcie zatrudnienia

–  Zmiana rodzaju pracy, a gdy nie ma takiej możliwości niezwłoczne rozwiązanie umowy o pracę i wypłata młodocianemu odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, jeśli z orzeczenia lekarskiego po badaniach profilaktycznych będzie wynikało, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego

 Okres pozostawania bez pracy pracownika młodocianego, odpowiadający okresowi, za który przyznano odszkodowanie, wlicza się do okresu jego zatrudnienia

 

Normy czasu pracy  (art. 202 § 1 i 3 k.p.)

                               

 

–  Maksymalny czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin

–  Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy

Pozostawienie niezmienionej (niższej) dobowej normy czasu pracy dla młodocianych pomiędzy 15 a 16 rokiem życia jest związane z uwarunkowaniami psychofizycznymi dzieci w tym wieku oraz troską o zdrowie i rozwój młodocianych (stanowisko MRPiPS z 6 sierpnia 2018 r.  w odpowiedzi na pytania Wydawnictwa Podatkowego GOFIN)

Godziny nadliczbowe  i pora nocna

(art. 203 § 1 i § 11 k.p.)                               

Zakaz zatrudniania młodocianych w:

– godzinach nadliczbowych,

– porze nocnej (od 22.00 do 6.00).

Odrębny przedział czasowy dla pory nocnej jest przewidziany dla młodocianych poniżej 15 roku życia oraz powyżej tego wieku, którzy nie ukończyli ośmioletniej szkoły podstawowej: od 20.00 do 6.00

Normy odpoczynku

(art. 202 § 31 i art. 203  § 2–3 k.p.)                          

–  Obowiązkowa 30–minutowa przerwa w pracy, gdy dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny

–  Minimum 14 godzin przerwy w pracy obejmującej porę nocną

–  Minimum 48 godzin (w tym niedziela) odpoczynku w tygodniu

Obowiązkowe i przerwy  i odpoczynek pozostały bez zmian

 

Urlop wypoczynko–wy

(art. 205 k.p.)    

 

Udzielenie urlopu wypoczynkowego  w czasie ferii szkolnych w wymiarze:

–  12 dni (pierwszy urlop), do których młodociany nabywa prawo z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy

–   26 dni (kolejny urlop, sumowany  z pierwszym urlopem), które młodociany uzyskuje z upływem roku pracy

–  20 dni w roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed zakończeniem tego wieku        

Udzielenie – na wniosek młodocianego ucznia szkoły dla pracujących – w okresie ferii szkolnych urlopu bezpłatnego w wymiarze nieprzekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy

Wynagrodzenie

(§ 19–20 rozporządzenia o przygotowaniu zawodowym)                   

 

Ustalanie w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej:

–  w pierwszym roku nauki zawodu  i podczas przyuczenia do wykonywania określonej pracy – minimum 4%

–  w drugim roku nauki – minimum 5%

–  w trzecim roku nauki – minimum 6%

Bierze się pod uwagę przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału, obowiązujące od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez GUS

Rozwiązanie umowy

(art. 196 k.p.  i § 4 rozporządzenia o przygotowaniu za–wodowym)

Kodeksowe tryby przewidziane dla bezterminowych umów o pracę, z tym że wypowiedzenie może być złożone jedynie z powodu:

–  niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych

Obowiązek zawiadomienia przedstawiciela ustawowego młodocianego lub jego opiekuna oraz szkoły i izby rzemieślniczej, jeśli ma być wypowiedziana umowa  w formie nauki zawodu  – nie dotyczy to umów  w celu przyuczenia do wyko nywania określonej pracy.

               

 

 –  ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy

–  reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowego,

–  stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe

Ma to umożliwić młodocianemu kontynuowanie nauki zawodu w dotychczasowym lub pokrewnym zawodzie

Prace wzbronione

(art. 204 § 1 k.p. oraz

§ 1 i załącznik nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 sierpnia 2004 r. w spr...

To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę