Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

POMOCNIK PŁACOWO-KADROWY

18 czerwca 2019

NR 18 (Czerwiec 2019)

Społeczny inspektor pracy w urzędach państwowych i terytorialnych

214

W każdej organizacji, również w urzędach, w której funkcjonują związki zawodowe, powinien być wybrany społeczny inspektor pracy. Jeśli w danym zakładzie pracy nie ma związków zawodowych, nie będzie więc społecznej inspekcji pracy.

Społecznym inspektorem pracy (SIP) może być pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy ani stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu.

Wybory SIP przeprowadzają związku zawodowe, które funkcjonują w danym zakładzie pracy, na podstawie uchwalonych przez siebie regulaminów.

Inspektora wybierają wszyscy pracownicy danego zakładu pracy, a co za tym idzie SIP reprezentuje interesy wszystkich pracowników w zakładzie pracy, niezależnie od tego czy są oni członkami związków zawodowych czy nie. Jego zadaniem jest monitorowanie bezpiecznych warunków pracy oraz ochronę pracowników.

Społeczna inspekcja pracy w urzędzie wojewódzkim i urzędzie miasta

Pracownicy urzędów wojewódzkich zatrudniani są na podstawie ustawy o służbie cywilnej, natomiast pracownicy urzędów miast (gminy) na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych.

Ustawa o służbie obejmuje korpus służby cywilnej, który tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych m.in. w urzędach wojewódzkich oraz innych urzędach stanowiących aparat pomocniczy terenowych organów administracji rządowej podległych ministrom lub centralnym organom administracji rządowej.

Należy zaznaczyć, że ustawa ta nie zawiera zasad dotyczących stosowania bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscach pracy. Jednak, zgodnie art. 9 ust. 1 ustawy w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, które nie są w niej uregulowane, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy dotyczące prawa pracy.

Natomiast, pracownicy urzędów miast zatrudniani są na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych. Przepisy ustawy stosuje się do pracowników samorządowych zatrudnionych w:

  • urzędach marszałkowskich oraz wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych;
  • starostwach powiatowych oraz powiatowych jednostkach organizacyjnych;
  • urzędach gmin, jednostkach pomocniczych gmin, gminnych jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych;
  • biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowych zakładów budżetowych utworzonych przez te związki;
  • biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Również ustawa o pracownikach samorządowych nie zawiera zasad dotyczących stosowania bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscach pracy, również w tym przypadku należy stosować tutaj odpowiednio przepisy Kodeksu pracy.

Zgodnie art. 185 Kodeksu pracy społeczną kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje społeczna inspekcja pracy.

Organizację, zadania i uprawnienia społecznej inspekcji pracy oraz zasady współdziałania z Państwową Inspekcją Pracy i innymi państwowymi organami nadzoru i kontroli określają odrębne przepisy.

A w myśl art. 15 Kodeksu pracy każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Społeczna inspekcja pracy

Społeczna inspekcja pracy powstała w trosce o systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w celu zapewnienia związkom zawodowym niezbędnych warunków do sprawowania skutecznej kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy.

Celem jej powołania jest troska o zapewnienie przez zakłady pracy, w miejscu pracy, pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, określonych przepisami, prawa.

Warunki pracy to, wszystkie okoliczności związane z procesem pracy oraz okoliczności przebywania pracownika na terenie zakładu pracy w celu wykonywania swoich obowiązków pracowniczych, co wiąże się z higieną środowiska pracy min. zapewnienie pomieszczeń do spożywania posiłków, do odpoczynku w czasie przerw w pracy, wzajemne odnoszenie się pracowników, stosunek przełożonego do podwładnego, ogólny wystój pomieszczeń pracy i całego zakładu.

WAŻNE:

Celem społecznej inspekcji pracy jest również ochrona uprawnień pracowniczych, określonych w przepisach prawa pracy.

Zagadnienia związane z prawem pracy uregulowane zostały w Kodeksie pracy oraz w innych ustawach i przepisach wykonawczych. Przepisy te, określają prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Zatem prawo pracy obejmuje także przepisy normujące społeczne stosunki pracy podporządkowanej oraz zagadnienia ściśle związane z pracą, jak: zabezpieczenie materialne pracowników i członków spółdzielni pracy w razie choroby, inwalidztwa, starości itp., nadzór nad warunkami zatrudnienia, rozpatrywanie sporów ze stosunku pracy, podnoszenie kwalifikacji pracowników, kierowanie pracą, planowanie zatrudnienia, problematykę związków zawodowych.

Przepisy Kodeksu pracy powierzają społecznej inspekcji pracy nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

WAŻNE:

Społeczna inspekcja pracy powinna reprezentować interesy – i chronić – wszystkich pracowników danego zakładu pracy, niezależnie od ich przynależności do organizacji związkowych działających na terenie zakładu, choć jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe.

Podkreślić trzeba, że ustawodawca umieścił w Kodeksie pracy instytucję społecznego nadzoru nad warunkami pracy obok takich organów, jak Państwowa Inspekcja Pracy czy Państwowa Inspekcja Sanitarna, do daje społecznym inspektorom pracy możliwości reakcji w trudnych sprawach u pracodawcy.

Kodeks pracy, obliguje pracodawcę do wykonania zaleceń społecznego inspektora pracy, a także do uwzględnienia osoby społecznego inspektora pracy przy powoływaniu komisji bezpieczeństwa i higieny pracy – oraz powierzenie mu funkcji wiceprzewodniczącego tej komisji, co świadczy o wzmocnieniu
i rozwoju instytucji SIP.

Społeczny Inspektor Pracy na podstawie rozporządzenia w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, obok pracownika służby bhp, jest osobą przeprowadzającą postępowanie powypadkowe. Jego zadaniem jest także dokonywanie oględzin miejsca wypadku, wysłuchiwanie wyjaśnień poszkodowanego i świadków zdarzenia, uzgadnianie wyrażania zgody na uruchomienie maszyn i urządzeń po wypadku itp., a przede wszystkim jest dbanie o interesy poszkodowanego pracownika.

WAŻNE:

Społeczna inspekcja pracy jest instytucją działającą wyłącznie w ramach danego zakładu pracy.

W zależności od struktury organizacyjnej zakładu pracy, SIP tworzą:

  • zakładowy społeczny inspektor pracy – dla całego zakładu pracy,
  • oddziałowi (wydziałowi) społeczni inspektorzy pracy – dla poszczególnych oddziałów (wydziałów),
  • grupowi społeczni inspektorzy pracy – dla komórek organizacyjnych oddziałów (wydziałów).

Dodać, trzeba że pomiędzy poszczególnymi inspektorami nie zachodzi stosunek hierarchicznego podporządkowania, jednakże wszyscy razem tworzą SIP w zakładzie pracy, a więc stanowią określoną całość organizacyjną.

Należy także zwrócić uwagę, na fakt że w kompetencjach organizacji związkowych funkcjonujących w danym zakładzie pracy, leży dostosowanie organizacji SIP do struktur danego zakładu pracy.

W praktyce SIP funkcjonuje przeważnie na poziomie zakładowego społecznego inspektora pracy, a jedynie w duży zakładach pracy (liczących kilkuset i więcej pracowników), organizacje związkowe powołują oddziałowych i grupowych społecznych inspektorów pracy.

Wybory SIP

Społecznych inspektorów pracy wybierają i odwołują pracownicy zakładu pracy. Kadencja społecznego inspektora pracy trwa 4 lata.

Osobami uprawnionymi do kandydowania w wyborach na SIP są wszyscy pracownicy danego zakładu pracy, którzy należą do związku zawodowego i nie zajmują stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Najważniejszym warunkiem kandydata na SIP będzie posiadanie przez niego znajomości zagadnień wchodzących w zakres działania społecznej inspekcji pracy oraz odpowiedni staż pracy, który wynosi odpowiednio:

  • 5 lat w branży i 2 lata w danym zakładzie – w przypadku zakładowego społecznego inspektora pracy,
  • 2 lata w branży i 1 rok w danym zakładzie – w przypadku oddziałowego lub grupowego społecznego inspektora pracy.

Organizacja wyborów SIP leży w kompetencji organizacji związków zawodowych funkcjonujących w zakładzie pracy, które w tym celu powinni opracować i uchwalić regulaminy tych wyborów. Regulamin wyborów SIP powinien określać w szczególności:

  • strukturę SIP,
  • wybór komisji wyborczej,
  • sposób zgłaszania kandydatów na SIP,
  • sposób wyborów (np. czy będą jawne czy tajne),
  • prawomocność wyborów,
  • termin wyborów.

Wybory społecznych inspektorów pracy przeprowadzane są w formie bezpośredniej lub pośredniej. W zakładach pracy zatrudniających do 300 pracowników – wyboru dokonuje ogólne zebranie załogi zakładu pracy lub oddziału (wydziału). W zakładach zatrudniających więcej niż 300 pracowników:

  • zakładowego społecznego inspektora pracy – zebranie oddziałowych (wydziałowych) i grupowych społecznych inspektorów pracy,
  • oddziałowego (wydziałowego) społecznego inspektora pracy – i zebranie grupowych społecznych inspektorów pracy.

Grupowych społecznych inspektorów pracy wybiera ogólne zebranie pracowników komórek organizacyjnych oddziału (wydziału).

WAŻNE:

Wybory SIP należą do autonomicznych, wyłącznych uprawnień zakładowych organizacji związkowych. Ważność wyborów społecznego inspektora pracy nie podlega żadnej zewnętrznej kontroli (np. sądowej), oznacza to, że decyzja pracowników o wyborze społecznego inspektora pracy jest ostateczna i próby jej podważania przez organ zewnętrzny stanowiłoby naruszenie przepisów prawa.

Zadania SIP

Społeczny inspektor pracy ma prawo:

  • kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych i sanitarnych oraz procesy technologiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym postanowień układów zbiorowych i regulaminów pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, młodocianych i osób niepełnosprawnych, urlopów i c...
To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę