Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Lato to czas gdy większość pracowników chce wykorzystać przysługujący im urlop wypoczynkowy. Dlatego warto odświeżyć sobie wiedzę na ten temat. Dzięki temu urlopy nie spowodują przestojów w firmie ani naruszeń prawa pracy, co mogłoby się wiązać z niekorzystnymi konsekwencjami do pracodawcy.

Prawo do urlopu

Urlop wypoczynkowy jest jednym z tych świadczeń pracowniczych, których nie można się zrzec, ani przekazać innej osobie. Co do zasady przysługuje, on już w pełnej wysokości już 2 stycznia każdego roku i powinien być udzielony przez pracodawcę pracownikowi corocznie, w sposób nieprzerwany i płatny. Wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:

  • 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,

  • 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Jak wskazuje w swym wyroku z 9 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach (sygn. akt III AUa 25/14) (…) regulacja art. 154 § 1 k.p. wyznacza jedynie podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego, który może być odmiennie, tj. korzystniej unormowany choćby w umowie o pracę, czy też w układach zbiorowych pracy, biorąc pod uwagę specyficzne warunki panujące na danym stanowisku pracy, bądź charakterystyczne dla określonego zawodu, nie pozbawiając jednak takiego dodatkowego urlopu charakteru urlopu wypoczynkowego, którego przeznaczeniem jest przede wszystkim wypoczynek i regeneracja sił konkretnego pracownika. Tym bardziej, iż zarówno umowa o pracę, jak i układ zbiorowy pracy stanowią źródła prawa pracy tożsame z kodeksem pracy.

Zatem jeśli dany pracodawca czy to w umowie o pracę czy w układzie zbiorowym określił wyższy wymiar urlopu, niż ten wynikający z Kodeksu pracy, ma obowiązek udzielenia tego urlopu w wyższym wymiarze, a w przypadku naruszenia tego obowiązku pracownik może domagać się dłuższego urlopu

Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony wyżej, przy czym niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Przykład

Anna Kowalski pracuje u swego pracodawcy w wymiarze 2/5 etatu. Przy założeniu, że jej łączny staż pracy wynosi 12 lat, wymiar łącznego rocznego urlopu pani Anny wynosi 2/5 x 26 dni = 10,4. Co po zaokrągleniu do pełnych dni daje 11 dni.

Inaczej wygląda kwestia wymiaru urlopu, w sytuacji gdy pracownik nabywa prawo do urlopu po raz pierwszy. Mianowicie pracownik taki, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

Przykład

Jan Nowak rozpoczął swoją pierwszą pracę 1 lutego 2018 r., zatem już pierwszego marca będzie mieć prawo do urlopu w wysokości dwóch dni, co wynika z wyliczenia:

  • 1/12 x 20 dni = 1,66 dnia po zaokrągleniu w górę - 2 dni

Nie ma w tym momencie znaczenia, że przepracowany przez pracownika pierwszy miesiąc pracy ma 28, 29, 30 czy 31 dni.

Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym już w pełnym wymiarze, czyli już 1 stycznia ma prawo do 20 dni urlopu. Choć prawo do pełnego urlopu pojawia się już 1 stycznia, to ze względu na fakt, że jest to dzień ustawowo wolny do pracy, urlop może rozpocząć się najwcześniej 2 stycznia, oczywiście pod warunkiem że nie jest to niedziela.

Udzielanie urlopu

Urlopu wypoczynkowego pracodawca udziela pracownikowi w dni, które są dla niego dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.

Przyjmuje się, że jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy, nawet jeśli dobowa norma czasu pracy dla danego pracownika jest niższa – tak jest w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, dla których czas pracy nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Drugą grupa są lekarze zatrudnieni w podmiocie leczniczym. Wymiar czasu pracy takiego lekarza wynosi 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

WAŻNE: Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

O początku urlopu decyduje rozkład czasu pracy pracownika. W konsekwencji znaczenie ma początek kolejnej doby pracowniczej, a nie ta sama doba kalendarzowa (wyrok Sądu Najwyższego z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II PK 116/10).

Udzieleniem urlopu pracownikowi jest obowiązkiem pracodawcy, a sama odmowa jego udzielenia musi być uzasadniona przez pracodawcę. Nie oznacza to, że pracownik po złożeniu wniosku o udzielenie urlopu może być pewnym, że jest na urlopie. Jak podkreśla Sądu Najwyższego w wyroku 7 lutego 2008 r. (sygn. akt II PK 162/07)(…) zachowanie pracownika polegające na opuszczeniu miejsca pracy, po wystosowaniu żądania urlopu po kilku godzinach świadczenia pracy w tym właśnie dniu, należy traktować jako bezprawne, tj. naruszające podstawowy obowiązek pracowniczy w postaci konieczności przestrzegania ustalonego

 Jeżeli danym roku kalendarzowym zmieni się wymiar czasu pracy pracownika, wówczas wielkość wymiaru urlopu należy obliczyć stosowanie do wymiaru czasu pracy.

Przykład

Jan Śliwiński przez 2018 r. przez trzy miesiące od 1 stycznia do 31 marca 2018 roku pracował na 1/4 etatu, a pozostałą cześć roku (od 1 kwietnia do 31 grudnia) na 3/4 etatu.

Za pierwsze trzy miesiące roku przysługują mu 2 dni urlopu:

  • 1/4 x 26 = 6,5,

  • 6,5 x 3/12 = 1,62 dnia; po zaokrągleniu w górę - 2 dni.

Za pozostałych dziewięć miesięcy - 15 dni, co wynika z wyliczenia:

  • 3/4x26 = 19,5;

  • 19,5 x 9/12 =14,60; po zaokrągleniu w górę - 15 dni.

Zatem łączny roczny wymiar urlopu Jana Śliwińskiego w 2018 r. wyniesie 17 dni kalendarzowych.

Niekiedy zdarza się, że zmiana wymiaru czasu pracy następuje w trakcie miesiąca i tutaj pojawia się pewien problem, bowiem nie ma w przepisach informacji, jak w tej sytuacji rozliczyć urlop.

Ten problem jest różnie rozwiązywany u różnych pracodawców.

Niektórzy praktycy uważają, że do rozliczenie przyjmuje się taki wymiar czasu pracy, w którym pracownik przepracuje większość dni. Innym rozwiązaniem jest przyjęcie wymiaru etatu obowiązującego pracownika pierwszego dnia tego miesiąca.

Jednak moim zdaniem należy postąpić analogicznie jak zaprezentowano w przykładzie z tą tylko różnicą, że do rozliczenia zamiast miesięcy powinno przyjąć się 365 dni kalendarzowych.

Przykład

Nina Rzeszewska pracowała do 1 stycznia do 16 maja w pełnym wymiarze czasu pracy. Ze względu na sytuację rodzinną musiała poprosić swego pracodawcę o zmniejszenie czasu pracy do 1/2 etatu od 17 maja do końca roku.

Za cały rok łączny wymiar urlopu wyniesie 19 dni, co wynika z wyliczenia:

  • 136/365 x 26 dni = 9,68 dnia, czyli po zaokrągleniu w grę - 10 dni

  • 229/365 x 1/2 x 26 dni = 8,15 dni, czyli po zaokrągleniu w grę - 9 dni

  • 10 dni + 9 dni = 19 dni urlopu.

Staż pracy

Jak już wspomniano wymiar rocznego urlopu zależy od stażu pracy.

I tak, do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Zatem nawet, gdy pracownik u poprzedniego pracodawcy został zwolniony w trybie art. 52 k.p. (zwolnienie dyscyplinarne), to przy obliczeniu wymiaru urlopu u kolejnego pracodawcy, dolicza się mu staż pracy w zakładzie, z którego został w tym trybie.

WAŻNE: W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Przykład

Janusz Świderski od 1 stycznia pracuje na 1/2 etatu w zakładzie A.

Od 1 sierpnia 2018 roku nawiązał kolejny stosunek pracy w zakładzie B w wysokości 1/2 etatu i od tego momentu świadczył jednocześnie dwa stosunki pracy. Dział personalny zakładu B wliczy do stażu pracy, od którego jest liczony jest wymiar urlopu wypoczynkowego, jedynie 7 miesięcy pracy w zakładzie A mimo że ten stosunek pracy nadal trwa.

Należy pamiętać, że do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu, zalicza się także okres:

  • za który przysługuje odszkodowanie w przypadku skrócenia okresu wypowiedzenia, jeżeli pracownik nie podjął w tym czasie pracy (art. 361 § 2 k.p.),

  • pozostawania bez pracy, za który przyznano odszkodowanie pracownikowi przywróconemu do pracy (art. 51 § 2 k.p.),

  • urlopu bezpłatnego, którego udzielono pracownikowi w celu podjęcia pracy

  • urlopu wychowawczego (art. 1865 k.p.),

  • urlopu bezpłatnego udzielonego młodocianemu w okresie ferii szkolnych

  • pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium (art. 79 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy),

  • służby zastępczej (art. 36 ustawy z 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej)

  • czynnej służby wojskowej oraz urlopu bez...

To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę