Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

Coraz częściej zarówno pracodawcy, jak i pracownicy korzystają z możliwości wykonywania obowiązków w ramach umowy zlecenia. Dla tych pierwszych stanowi to legalny sposób na zmniejszenie coraz wyższych kosztów pracy, a tym drugim dalej możliwość bardziej elastycznego wykonywania powierzonych im obowiązków. Jednak to co na pierwszy rzut oka jest łatwym wyjściem w praktyce powoduje wiele wątpliwości. Niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć różnice, jakie występują pomiędzy umową o pracę a umowa zlecenia.

Charakter umowy zlecenia

Sama umowa pierwotnie nie była wykorzystywana do świadczenia quasi pracy, bowiem zgodnie z art. 734 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej: k.c.) umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

Jednak coraz powszechniej umowę te stosuje się do świadczenia usług na rzecz pracodawców (dających zlecenie) i świadczenie nie ogranicza się do wyłącznie wykonania czynności prawnych. Przedmiotem umowy zlecenia może być zatem czynności o charakterze ciągłym, np. sprzątanie pomieszczeń magazynowych, wykonywanie prac biurowych, lub czynności jednorazowych np. przeprowadzenie szkolenia dla pracowników, sporządzenie inwentaryzacji magazynu.

Cechą charakterystyczną umowy zlecenia jest to, że jest to umowa starannego działania co oznacza, że zleceniobiorca musi dołożyć należytej staranności w celu wykonania powierzonego mu zlecenia. To zleceniobiorca, jako profesjonalny podmiot, sam powinien ustalić sposób działania w celu wykonania zlecenia.

WAŻNE: Zleceniodawca może oczywiście wskazać sposób wykonania zlecenia, jednak takie działanie nie może skutkować zawarciem zapisu o kierowaniu wykonania umowy zlecenia przez dającego zlecenie.

Taki zapis najczęściej powodować może uznanie przez sąd, że umowa wiążąca jej strony nie jest umową zlecenia, ale faktycznie stanowi umowę o pracę z wszelkiego tego konsekwencjami.

Przykład

Jan Kowalski zawarł umowę zlecenia z podmiotem produkującym okna. W umowie zawarto, że zleceniobiorca Jan Kowalski otrzyma wynagrodzenie, tylko wówczas gdy praca będzie wykonana zgodnie z poleceniami kierownika działu firmy, na terenie którego czynności te maja być wykonywane. Mimo, że kierownik formalnie nie jest zleceniodawcą (jego podpis nie znalazł się na umowie), to taki zapis spowoduje, że sąd pracy na wniosek zleceniobiorcy uzna tę umowę za umowę o pracę.

Strony umowy

Kolejnym elementem odróżniającym umowę zlecenia od umowy pracę jest fakt, że tę pierwszą może wykonywać nie tylko osoba fizyczna, ale także osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą czyli przedsiębiorca, spółka cywilna, czy każda ze spółek określonych w Kodeksie spółek handlowych np. spółka jawna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Umowę o pracę musi wykonywać wyłącznie osoba fizyczna i to osobiście, co także odróżnia umowę o pracę z umową zlecenia.

W myśl art. 738 § 1 k.c. zleceniodawca nie musi wykonywać umowy samodzielnie, ale w tym celu może powierzyć osobie trzeciej, jeżeli wynika to z treści samej umowy. Zatem to od zleceniodawcy będzie zależeć, czy umowę musi wykonać osobiście zleceniobiorca czy też zupełnie ktoś inny (nie ma znaczenia czy będzie to osoba fizyczna czy inny podmiot, np. spółka komandytowa).

WAŻNE: W sytuacji gdy zlecenie jest wykonywane przez podmiot innym niż zleceniobiorca, to i tak zleceniobiorca jest odpowiedzialny za wykonanie przedmiotu umowy.

Forma zawarcia umowy

Kolejną różnicą jest forma zawarci umowy. Zgodnie z art. 29 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (dalej: k.p.) umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.

Zatem warunkiem koniecznym przy umowie o pracy jest konieczność sporządzenia umowy o pracę na piśmie ze wskazaniem wszystkich niezbędnych elementów umowy tj. co najmniej ze wskazaniem:

  • rodzaj pracy,

  • miejsca wykonywania pracy,

  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,

  • wymiaru czasu pracy,

  • terminem rozpoczęcia pracy.

Tych obostrzeń nie ma przy zawieraniu umowy zlecenia, ponieważ żaden przepis nie nakazuje sporządzenia umowy w formie pisemnej, można ją zawrzeć także ustnie. Taka swoboda jest szczególnie cenna, gdy istnieje konieczność szybkiej realizacji danego zadania, a np. osoba uprawniona do reprezentowana zleceniodawcę jest fizycznie nie obecna np. wyjechała służbowo za granicę. W takiej sytuacji umowę można zawrzeć ustnie, a następnie potwierdzić jej zawarcie na piśmie.

Przykład

Prezes i wiceprezes spółki z o.o. wyjechali do Argentyny w celu zawarcia kolejnych kontraktów, a tylko oni są upoważnieni do reprezentowania spółki. W tym czasie do spółki dostarczono nową maszynę, której uruchomienie musi być poprzedzone szkoleniem dla pracowników, którzy będą ją w przyszłości obsługiwali. W tej sytuacji umowę na szkolenie pracowników można zawrzeć ustnie, a szkolący (zleceniobiorca) może przystąpić do jej wykonania niezwłocznie.

Jednak z mojego doświadczenia wynika, że mimo braku konkretnego przepisu o konieczności porządzenia umowy na piśmie, dobrze to zrobić w formie pisemnej. W przypadku późniejszych wątpliwości łatwiej będzie stronom dochodzić należnych im praw.

Wynagrodzenie

Jak już wspomniano, określenie wynagrodzenia jest elementem niezbędnym w umowie o pracę, o tyle już nie w umowie zlecenia. Za wykonanie zlecenia co do zasady należy się wynagrodzenie, chyba że z umowy, albo z okoliczności wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia ( art. 735 § 1k.c.).

Jeśli zawarta umowa zlecenia jest odpłatna, to ma mocy art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę w przypadku umów, o których mowa w art. 734 i 750 k.c., wykonywanych przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi, wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej. Obecnie stawka ta wynosi 13,70 zł za godzinę.

Dodatkowo przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej albo przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę.

By nie narazić się na zarzut łamania prawa w tym zakresie, zleceniobiorca powinien złożyć zleceniodawcy oświadczenie, ile godzin wykonywał swoje zlecenie. Moim zdaniem jest to najlepszy sposób udokumentowania ilości godzin, ponieważ np. podpisywanie listy obecności przez przyjmującego zlecenie może świadczyć, że jest on de facto pracownikiem.

Przykład

Zenon Woźniak zawarł umowę zlecenia i za swą pracę ma otrzymać 900 zł brutto. W umowie nie zawarto, ile godzin ma zleceniobiorca poświęcić na wykonanie zlecenie. By określić stawkę godzinową Zenon Wożniak powinien oświadczyć na piśmie zleceniodawcy, ile godzin wykonywał zlecenie. Po podzieleniu wynagrodzenia przez liczbę godzin stawka za godzinę nie może być mniejsza niż 13,70 zł.

Oświadczenie zleceniobiorcy o liczbie przepracowanych godzin jest bardzo ważnym dokumentem, bowiem w myśl art. 8c ustawy o minimalnym wynagrodzeniu o pracę przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna, na rzecz której jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi, przechowuje dokumenty określające sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług oraz dokumenty potwierdzające liczbę godzin wykonania zlecenia lub św...

To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę


Jeśli jesteś Prenumeratorem, zaloguj się, aby przeczytać artykuł w całości.